มะระจีน เป็นพืชในวงศ์ Cucurbitaceae จัดอยู่ในพืชตระกูลเดียวกับแตงกวา ลักษณะของผลจะมีขนาดใหญ่ มีสีจะออกสีขาวเขียว ผิวขรุขระ รสชาติขม มีสรรพคุณทางยาที่เชื่อกันว่าช่วยรักษาโรคและบำรุงร่างกายให้แข็งแรงมีสุขภาพที่ดี เกษตรกรจะนิยมปลูกเพื่อนำไปขาย เนื่องจากให้ผลผลิตดีแล้วยังสามารถเก็บเกี่ยวได้ทุกวันแถมยังราคาดีอีกด้วย
มาทำความรู้จักเกี่ยวกับ มะระจีน ผักที่มีสรรพคุณอันล้นเหลือ
มะระจีนเป็นพืชเขตร้อนที่มีถิ่นกำเนิดมาจากแอฟริกากับเอเชีย สามารถปลูกได้ทุกฤดูกาล อุดมไปด้วยคุณประโยชน์มากมาย ที่ช่วยเสริมสร้างภูมิคุ้มกันโรค ช่วยปกป้องเซลล์จากการทำลายของสารก่อมะเร็งต่าง ๆ รวมไปถึงผลมะระที่มีสรรพคุณในการช่วยฟอกเลือดได้ คนไทยจะนำมาประกอบอาหาร ทำได้หลากหลายเมนู นอกจากนี้ผลยังรับประทานได้ทั้งแบบดิบและแบบสุก
มะระจีน กับลักษณะทั่วไป
มะระจีนคือพืชผักที่อยู่คู่กับคนไทยมาเนิ่นนาน นิยมปลูกในแถบประเทศเขตร้อน จะมีลักษณะลำต้นอย่างไรบ้างนั้น ไปดูกันเลย
- ใบ : จะเป็นใบเดี่ยว ออกเรียงสลับกันคนละข้าง มีลักษณะเป็นแฉกเว้าลึก 5 แฉก โคนใบมีลักษณะกลม มีก้านใบยาว มีใบสีเขียว ขนใบสากเล็กๆ พร้อมกับมีมือเกาะยื่นออกมาจากที่ข้อ
- ราก : ระบบรากแก้ว รากจะมีลักษณะกลม แทงลึกลงไปในดิน มีรากแขนงกับรากฝอยเล็กๆที่แทงออกมาตามรอบๆ จะมีสีน้ำตาล
- มือเกาะ : ลักษณะกลมมีเส้นเล็กๆ คล้ายหนวดขนาดเล็กแตกออกบริเวณข้อใต้ใบของเถา มีจำนวนมือเกาะ 1 เส้นต่อข้อ ส่วนปลายจะมีขนาดเล็กสุดม้วนงอเข้ายึดเกาะรอบข้าง ไว้ยึดลำต้นเพื่อเลื้อยแผ่ขึ้นที่สูง
- ดอก : กลีบดอกจะมีสีเหลือง ลักษณะดอกเดี่ยว คล้ายกับรูประฆัง ก้านดอกจะยาวและออกตามซอกใบ
- ผล : มีรูปทรงยาวรี ผลใหญ่ยาวเนื้อหนา มีเนื้อฉ่ำน้ำ รสชาติขม ภายในผลจะมีหลายเมล็ด เปลือกจะบาง ผิวจะขรุขระมีร่องลึกตามยาว ถ้าผลดิบจะมีสีเขียวอ่อน รับประทานได้ แต่เมื่อผลสุกจะมีสีแดง จะรับประทานไม่ได้
- เมล็ด : จะมีเมล็ดเล็กๆจำนวนมากที่เรียงอยู่ข้างในผล มีลักษณะกลมแบนรี ผิวเรียบ ส่วนเปลือกจะแข็ง มีสีน้ำตาล [1]
มะระจีน ที่มาพร้อมกับสรรพคุณ
มะระจีนเป็นผลไม้ที่ได้รับความนิยมในการบริโภคกันอย่างแพร่หลาย ถึงผลจะมีรสชาติที่ขม หลายท่านอาจไม่ชอบรับประทาน แต่เมื่อพูดถึงสรรพคุณแล้วไม่ธรรมดาเลยทีเดียว ล้วนมีประโยชน์ที่ดีต่อสุขภาพ
![มะระจีนที่มาพร้อมกับสรรพคุณ](data:image/svg+xml,%3Csvg%20xmlns=%22http://www.w3.org/2000/svg%22%20viewBox=%220%200%20600%20328%22%3E%3C/svg%3E)
- ช่วยรักษาโรคเบาหวาน : ในมะระมีสารชาแรนทิน ที่ช่วยลดระดับน้ำตาลในเลือดลดลงได้ มีประโยชน์ต่อผู้ที่กำลังป่วยเบาหวาน
- ต้านอนุมูลอิสระ : มะระประกอบไปด้วยสารฟีนอลหลายชนิด เช่น กรดแกลลิก, กรดคาเฟอิก, คาเทชิน ที่มีฤทธิ์ช่วยต้านอนุมูลอิสระ ช่วยปรับธาตุให้เกิดความสมดุลในร่างกาย อีกทั้งยังมีส่วนที่ช่วยทำให้ดวงตาสดใส
- นำใบมาต้มดื่ม : จะช่วยบรรเทาอาการหวัดได้กับช่วยรักษาแผลในกระเพาะอาหาร
- การสมานแผล : ระยะเวลาในการสมานแผลขึ้นอยู่กับความรุนแรงของบาดแผล ในอดีตเชื่อกันว่า มะระอาจมีสรรพคุณช่วยรักษาแผลได้ ช่วยเร่งให้แผลหายได้เร็วขึ้น
- ช่วยต้านเชื้อเอชไอวี : พืชผักที่เชื่อกันว่าอาจช่วยต้านเชื้อเอชไอวีได้ มีการศึกษาในห้องปฏิบัติการชิ้นหนึ่งพบว่า มีโปรตีนบางชนิดที่สกัดได้จากมะระอาจมีคุณสมบัติยับยั้งการแบ่งตัวของเชื้อเอชไอวี [2]
วิธีการลดความขมของ มะระจีน และการปลูกเพื่อให้ได้ผลผลิตที่ดี
มะระจีนถึงแม้ว่าจะมีรสชาติที่ขมมาก แต่ก็ได้รับความนิยมจากคนรักสุขภาพ เพราะเต็มไปสรรพคุณและคุณประโยชน์ นอกจากจะนำมาประกอบอาหารที่แสนจะอร่อยแล้ว ยังคุณค่าทางโภชนาการ ไม่ว่าเด็กหรือผู้ใหญ่ ถ้าได้รับประทานเข้าไปแล้ว ล้วนแต่จะส่งผลดีต่อสุขภาพ หากท่านใดที่มีความสนใจอยากปลูกต้นมะระไว้กินเองที่บ้าน ควรศึกษาหาข้อมูลให้ดีก่อน เพื่อให้ได้ผลผลิตที่มีคุณภาพ
เคล็ดลับที่ช่วยลดความขมของ มะระจีน
เนื่องจากมะระจีนมีรสชาติค่อนข้างขมมาก หลายๆท่านอาจไม่ชอบรับประทาน เพราะไม่ทานขม ดังนั้นมีวิธีการที่ช่วยลดความขมให้น้อยลง ในการประกอบอาหาร อาจช่วยให้ง่ายต่อการรับประทานได้มากยิ่งขึ้น ซึ่งมีเคล็ดลับดังนี้
![มะระจีน](data:image/svg+xml,%3Csvg%20xmlns=%22http://www.w3.org/2000/svg%22%20viewBox=%220%200%20600%20328%22%3E%3C/svg%3E)
- การเลือกมะระ : ควรเลือกผลที่สุกหรือแก่กำลังดี สังเกตดูผิวที่ตึงใส สีเขียวอ่อน มีลูกที่ใหญ่อวบ ผลที่มีลักษณะหนามอ่อนนิ่ม เพราะถือว่ามีอายุน้อยและไม่ขมมากจนเกินไป
- หั่นมะระเป็นท่อน : ถ้าทำเมนูมะระยัดไส้ ให้นำมาหั่นก่อน หลังจากนั้นใช้ด้ามช้อนคว้านไส้ขาวๆออกให้หมด พยายามอย่าคว้านแรงเดี๋ยวเนื้อจะซ้ำ เพราะจะทำให้มะระขมขึ้น
- ล้างมะระด้วยเกลือ : ทำเมนูแบบต้ม ให้นำมาแช่ในน้ำเกลือก่อน โดยอัตราส่วน น้ำ 1 ลิตร เกลือ 2 ช้อนโต๊ะ แช่ไว้ประมาณ 20 นาที จากนั้นล้างออกด้วยน้ำสะอาด ถ้าทำเมนูแบบผัดหรือยำ ให้นำมะระที่หั่นไว้เอาไส้ออก นำไปคลุกกับเกลือ ประมาณ 3 ช้อนโต๊ะ ต่อมะระ 1 ลูก หมักทิ้งไว้ประมาณ 30 นาที ล้างออกด้วยน้ำสะอาด
- ล้างอีกรอบ: นำมะระที่ล้างเสร็จแล้ว มาแช่ในน้ำสะอาดเพื่อล้างอีกรอบ ทิ้งไว้ประมาณอีก 10 นาที
- สำหรับแกง: ให้ต้มน้ำจนเดือดก่อน ถึงค่อยใส่มะระลงไป ต้มจนกว่ามะระจะเปลี่ยนสี แสดงว่าเริ่มสุก จากนั้นให้เทน้ำออกให้หมด ทำการต้มใหม่อีก 1 รอบ
- สำหรับผัดหรือยำ: ให้ต้มน้ำจนเดือด นำมะระใส่ลงไปลวกจนสุก สังเกตจากความเปลี่ยนแปลงของสีจะเข้มขึ้น หลังจากนั้นให้นำมะระขึ้นมาน็อคพักไว้ในน้ำเย็น เพื่อพร้อมสำหรับการนำไปปรุงอาหาร [3]
การปลูกต้น มะระจีน ไว้กินเองที่บ้านหรือนำไปขาย
ต้นมะระจีนสามารถปลูกได้ทุกฤดูกาล ช่วงเวลาที่เหมาะสมที่สุด คือควรปลูกในตอนเย็น เพราะอากาศไม่ค่อยร้อน ปลูกเสร็จต้องรดน้ำอย่างสม่ำเสมอ เนื่องจากมะระยิ่งโตขึ้นมากเท่าไรยิ่งต้องการน้ำมากขึ้น ค่อยดูแลเอาใจใส่อย่างดี เมื่อหญ้าขึ้นให้รีบถอนทิ้งโดยทันที หากท่านใดที่มีความสนใจอยากปลูกมะระ มีขั้นตอนวิธีการดังต่อไปนี้
- การเตรียมดิน : ทำการพรวนดินให้ลึกประมาณ 10-12 นิ้ว นำดินตากทิ้งไว้สัก 1 สัปดาห์ ใส่ปุ๋ยหรือมูลสัตว์ลงไปในดินที่พรวน แล้วยกให้เป็นร่องเล็กๆ ยาวตามพื้นที่ เว้นระยะร่องให้ห่างกันพอเดินผ่านได้ ให้หลุมห่างประมาณ 50 เซนติเมตร ส่วนระยะแถวให้ห่างกันประมาณ 1 เมตร
- การเพาะกล้า: นำเมล็ดมาแช่น้ำทิ้งไว้ประมาณ 1 คืน หลังจากนั้นให้นำมาห่อกับผ้าชื้นทิ้งไว้ประมาณ 2 วัน ถ้าเปิดดูจะเห็นรากโผล่ ให้เลือกเมล็ดที่รากงอก เพื่อนำไปปลูกในหลุมต่อ
- การปลูก: ปลูกในหลุมประมาณ 2-3 เม็ดต่อหลุม ขุดหลุมให้ลึกประมาณ 1 ศอก ใส่ปุ๋ยลงในก้นหลุม ใส่ประมาณ 1 กระป๋องนม ใส่ดินลงไปในหลุมจนหลุมตื้น จากนั้นนำมะระลงไปปลูก ปลูกเสร็จใช้ฟางคลุมสัก 2-3 วัน รดน้ำให้ชุ่ม
- การขึ้นค้าง : จะใช้ไม้ไผ่มาผ่าให้ได้ขนาดประมาณ 2-3 เซนติเมตร ยาวประมาณ 2 เมตร การทำค้างเพื่อให้ต้นสามารถเลื้อยเกาะขึ้นไปเรื่อย ๆ ง่ายต่อการเก็บผลผลิตในวันข้างหน้า
- การดูแลรักษา : ต้องมีความขยันดูแลอย่างดี เมื่อมะระออกดอกกับติดลูกผลโตขนาดเท่านิ้วก้อย ให้ทำการห่อผลมะระด้วยกระดาษหนังสือพิมพ์ เพื่อป้องกันแมลงศัตรูพืช ช่วยให้ผลไม่ถูกรบกวน อีกทั้งยังทำให้ผลมีสีเขียวอ่อนน่ารับประทาน
- การเก็บเกี่ยว : สามารถเก็บเกี่ยวผลได้ทุกวัน แต่ถ้าเว้นวันเก็บสัก 2 วันต่อครั้ง จะทำให้ได้ผลผลิตได้มากขึ้น [4]
สรุป มะระจีน ขมเป็นยาสรรพคุณเน้นๆยิ่งทานมากเท่าไรยิ่งดี
มะระจีน อุดมไปด้วยสรรพคุณและคุณประโยชน์มากมาย ปัจจุบันมีการนำมะระมาผลิตเพื่อเป็นยาแคปซูลที่ช่วยรักษาโรคเบาหวานได้อีกด้วย สำหรับใครที่ไม่ชอบทานขม ก็นำไปต้มเพื่อช่วยลดความขมก่อนนำไปประกอบอาหารได้ อีกทั้งท่านใดที่มีความสนใจจะปลูกต้นมะระเพื่อสร้างรายได้ให้กับตัวเอง สามารถปลูกได้ถูกฤดูกาล แต่ต้องมีระเบียบวินัยในการดูแลเอาใจใส่อย่างดี
อ้างอิง
[1] disthai. (2017). มะระจีน ประโยชน์ดีๆ สรรพคุณเด่นๆ และข้อมูลงานวิจัย. Retrieved from disthai
[2] pobpad. (2022). มะระ กับสรรพคุณทางการแพทย์. Retrieved from pobpad
[3] food.trueid.net. (April 27, 2022) .วิธีทำให้มะระไม่ขม เคล็ดลับลดความขมมะระ แบบง่ายๆ อร่อยได้ทุกเมนู. Retrieved from food.trueid.net
[4] rakbankerd. ( October 23, 2012). การปลูกมะระจีนให้ติดผลดกและผิวสวย. Retrieved from rakbankerd